Samengesteld gezin en stiefouderschap

Als je houdt van iemand met kinderen en gaat samenwonen vorm je een samengesteld gezin, ook wel een stiefgezin genoemd. Na de eerste fase van verliefdheid komen er al snel vragen die betrekking hebben op de vorm en inhoud van de nieuwe relatie. Hoeveel tijd en ruimte heeft je nieuwe partner naast gezin en werk voor jou? Wie komt er op de eerste plaats, de kinderen of jij? Kun je het samen eens worden over de opvoeding? Is er een wens om samen nog een kind te krijgen?

Ik koos er niet voor om stiefouder te worden. Ik werd het gewoon. Omdat Anne kinderen heeft. Ik wist ook eigenlijk niet wat mijn rol zou zijn als stiefvader. Ik deed maar wat, maar voelde me er altijd onzeker over.

Mark (34), stiefvader van David, Fenne en Emma.

Stiefouderschap

Het stiefouderschap is een direct gevolg van het gegeven dat je nieuwe partner kinderen heeft. Het is niet een eerste keuze. Het is iets waar je mee moet leren omgaan. Dit vergt inzet en energie. Om een goed en geslaagd stiefgezin te vormen, is het een voorwaarde om ook de kinderen te omarmen. Veel stiefouders lukt dit, maar het gaat niet altijd zonder slag of stoot. In dit proces kom je aspecten tegen als bloedband, loyaliteitsconflict of oudervervreemding waarvan je de gevolgen niet overzag. Ook kom je bij jezelf emoties tegen waarvan je niet wist dat die zo heftig konden zijn. Zoals onzekerheid, jaloezie of kwaadheid. Dit is verwarrend. Zo verwarrend zelfs dat bijna 60 procent van de samengestelde gezinnen na verloop van de tijd weer uiteenvalt. Toch hoeft dit aantal niet zo hoog te zijn.

Ik wist niet van mezelf dat ik jaloers kon worden op de kinderen. Jaloers op de tijd die mijn man besteedt aan zijn dochter uit het eerste huwelijk. Over de vanzelfsprekende band tussen hen. Over die kleine kwinkslagen die ik niet kan volgen. Als ze lachen en ik er niet bij hoor.

Karin (49), moeder van twee volwassen zoons en stiefmoeder van Nienke

Geen persoonlijk falen

Door je te verdiepen in de kenmerken van het stiefgezin zul je ervaren dat de problemen die je tegenkomt in jouw gezin, voorkomen in bijna alle stiefgezinnen. Door het herkennen van deze kenmerken zul je jullie problemen minder als een persoonlijk falen van jezelf, van je partner of van je stiefkinderen zien. Het is een steun te weten dat veel valkuilen niet direct aan jou liggen, maar juist voorkomen in bijna alle samengestelde gezinnen.

Stiefplan

Veel problemen en verdriet kan voorkomen worden doordat stiefouders een eigen Stiefplan samen maken vóórdat zij gaan samenwonen. Het Stiefplan is gebaseerd op het ouderschapsplan na de scheiding. Het betreft een plan met afspraken over/met de kinderen met als duidelijk verschil dat je het Stiefplan samen met jouw nieuwe partner invult omdat je de wens en het verlangen hebt om juist bij elkaar te blijven! Er is een gezamenlijk vertrekpunt en een gezamenlijke toekomst. Het Stiefplan dient als praatstuk waarbij jullie samen proberen de gezinssituatie voor ieder gezinslid zo ideaal mogelijk te laten zijn. Een groot verschil met het ouderschapsplan is ook dat er in het Stiefplan tips en tools worden gegeven. Dit maakt het nog makkelijker om met elkaar in gesprek te gaan en afspraken te maken die bij jullie samengestelde gezin passen.

Wanneer een stiefplan?

Een goed moment om het plan door te nemen en in te vullen, is voordat jullie gaan samenwonen. Maar ook als je al jaren samenwoont, biedt het plan mogelijkheden om je samengestelde gezin te evalueren. Door de jaren heen kunnen er immers belangrijke wijzigingen plaatsvinden waardoor de samenstelling van het gezin verandert. Ook wensen en inzichten veranderen?

Onderwerpen in het stiefplan

  1. Verliefd en verder met elkaar
    Als je nog niet samenwoont
    – Het introduceren van de nieuwe partner bij de kinderen
    – Vertellen dat je gaat samenwonen
    Als je al samenwoont
  2. De samenstelling van het nieuwe gezin
    Het heen en weer schema
    Tevredenheid en intenties
  3. Wat je als partners graag samen doet
  4. Sterke en minder sterke kanten van het nieuwe gezin
  5. Rolverdeling ouder en stiefouder
    De stiefouder al mee opvoeder
    Elkaar steunen
  6. De band met het kind
  7. Contact met de ex-partner
  8. Opvoeden in het nieuwe gezin
    Kiezen van een opvoedstijl
    Dagelijkse opvoeding en afspraken
  9. Over de omgang tussen de kinderen en stiefkinderen
  10. Een eigen plek in huis
  11. Vakanties, verjaardagen, feestdagen
  12. De komst van het nieuwe kind
  13. Het welbevinden van de kinderen.
    Gezondheid en medische zorg
  14. Als jullie het niet eens worden.
    Hoe ga je om met de verschillen?
    Als het escaleert.
    Als het echt niet meer gaat
  15. Communicatie van en over de kinderen.
    Contact met de ex-partner over de kinderen
    Contact van het kind met zijn uitwonende ouder
    Contact met school
  16. Consequenties voor de eerder gemaakte afspraken met je ex.
    Zorgverdeling
  17. Financiële en erfrechtelijke aspecten in het nieuwe gezin
  18. Het Stiefplan evalueren

Meer hulp nodig? Neem vrijblijvend contact op

Heb je meer hulp nodig in je samengesteld gezin? Is de communicatie moeilijk tussen jouw kinderen, stiefkinderen óf tussen je nieuwe partner en jouw kinderen? Hebben je hulp nodig bij het samenstellen van het Stiefouderplan?

Neem vrijblijvend contact op met Irma Wonink om een afspraak te maken.